Düz dikiş makinesinde her ilmek iki iplikten oluşur: biri iğneden, diğeri masuradan gelir. Üst iplik göz önündedir, makaradan rahatça izlenir; masura ise plakanın altında, mekiğin içinde gözden uzak çalışır. Bu yüzden dikiş sorunlarının önemli bir kısmının kaynağı görünmeyen bu ikinci ipliktir. Masuraya hangi ipliği saracağınızı ve masurayı nasıl sardığınızı bilmek, dikişin düzgünlüğünü doğrudan etkiler.
Genel kural: aynı iplik
Çoğu işte en güvenli seçim, masuraya üstteki ipliğin aynısını sarmaktır. İki iplik aynı kalınlıkta ve aynı lif yapısında olunca tansiyon dengesi kolay kurulur, ilmek kumaşın tam ortasında kilitlenir. Gömlek, tişört ve ev tekstili gibi gündelik işlerde 120 numara bir polyester, örneğin Nova 120, hem üstte hem masurada sorunsuz çalışır.
Masurada daha ince iplik ne zaman?
Kalın süs dikişi
Kotun cebinde ya da çantanın kenarında kalın ve belirgin bir üst dikiş atarken masurayı da aynı kalın iplikle doldurmak gerekmez. Kalın iplik masuraya az sığar, masura sık biter ve plakanın altında hacim yapar. Üstte Master 50 ya da daha kalın bir iplik kullanırken altta 120 numara bir polyester çoğu zaman yeterlidir. Bu durumda üst tansiyonu biraz gevşetmek, kalın ipliğin kumaşın üstünde düzgün yatmasını sağlar.
Nakış
Nakış makinelerinde masuraya üstteki parlak nakış ipliğinden çok daha ince bir alt iplik sarılır. İnce alt iplik nakışın arkasında az yer kaplar, masura uzun gider ve üst yüze çıkmaz. Alt iplik çoğunlukla beyaz ya da siyah seçilir.
Alt ipliğin rengi
Alt iplik kumaşın tersinde görünür. Tersi görünmeyen işlerde, örneğin astarlı bir ceketin iç dikişlerinde, masura rengini kumaşa birebir uydurmak şart değildir; beyaz ve siyah çoğu işi karşılar. Ama iki yüzü de görünen işlerde, örneğin bir şalın kenarında, astarsız bir perdede ya da gömlek yakasında, alt ipliği de kumaşın tonuna göre seçin. Tansiyon tam dengede değilse alt iplik üst yüze küçük noktalar hâlinde çıkar; renk farkı bu kusuru büyütür.
Masurayı doğru sarmak
- Düzgün ve sıkı: İplik masuraya eşit gerginlikte, katlar üst üste düzgün yığılarak sarılmalıdır. Gevşek sarılan masura mekiğin içinde zıplar ve tansiyon dalgalanır.
- Taşırmadan: Masurayı kenarlarına kadar doldurmayın; dolu masura kapsüle zor girer ve sürtünür.
- Tek tip iplik: Yarım kalan masuranın üzerine başka bir iplik sarmayın. İki farklı iplik aynı masurada farklı tansiyon ister.
- Bobin yönü: Masura sarılırken bobin dik durmalı ve iplik yukarı doğru çözülmelidir; yandan çekilen iplik kıvrılır.
Kapsül tansiyonunu kontrol etmek
Sanayi makinelerinde masura, küçük bir vidası olan metal bir kapsülün içine girer. Bu vida alt tansiyonu ayarlar ve çok hassastır; çeyrek tur bile fark yaratır. Basit bir kontrol için dolu masurayı kapsüle takın, ipliğin ucundan tutup kapsülü havada asılı bırakın ve bileğinizi hafifçe silkin. Kapsül birkaç santimetre kayıp duruyorsa tansiyon genellikle doğrudur. Hiç kaymıyorsa sıkı, kendi ağırlığıyla aşağı iniyorsa gevşektir. Bu kontrolü ipliği değiştirdiğinizde tekrarlayın.
Masura biterken
Dikişin ortasında masuranın bitmesi, özellikle görünen dikişlerde can sıkıcıdır. Uzun bir üst dikişe başlamadan önce masuraya bakın; yarıdan azsa yenisini takın. Seri üretimde her makinenin yanında önceden sarılmış birkaç masura bulundurmak duruş süresini kısaltır. Renkli işlerde masuraları renk koduyla etiketlemek, bir sonraki işte doğru masurayı bulmayı kolaylaştırır.
Masura ipliğini ayrıca sipariş etmek gerekmez; üstte kullandığınız bobinden sarmak çoğu işte en doğrusudur. Yalnızca kalın süs dikişi ve nakış gibi altta bilerek daha ince iplik kullandığınız işlerde masura için ayrı bir bobin ayırın ve onu da renk koduyla birlikte not edin.
