Overlok makinesinde dört iplik birlikte çalışır ve dikişte bir sorun olduğunda hangisinin sebep olduğunu bulmak zordur. Birçok kişi bu yüzden tansiyon düğmelerini rastgele çevirir ve durumu daha da karıştırır. Oysa overlok dikişi, sorunun nerede olduğunu kendisi gösterir. Bu yazıda dikişe bakarak hangi tansiyonun bozulduğunu bulmayı ve düzeltmeyi anlattık.
Önce iplik yolunu kontrol edin
Tansiyon sorunu sanılan durumların büyük kısmı aslında yanlış iplik takılmasından kaynaklanır. Bir ipliğin tansiyon disklerinin arasına oturmaması ya da bir kılavuzu atlaması, o ipliğin tansiyonunu tamamen ortadan kaldırır. Düğmelere dokunmadan önce bütün iplikleri çıkarıp kılavuzdaki sırayla yeniden takın: önce lüperler, sonra iğneler. İpliği tansiyon disklerinin arasına oturtmak için iki elinizle tutup hafifçe aşağı çekin.
Dört renk iplikle deneme
Sorunu bulmanın en kolay yolu, her iplik yoluna farklı renkte bir iplik takmaktır. Örneğin sol iğneye mavi, sağ iğneye yeşil, üst lüpere kırmızı, alt lüpere sarı iplik takın ve bir artık kumaşta dikin. Hangi rengin nerede fazla ya da eksik olduğunu görmek, hangi düğmeyi çevirmeniz gerektiğini doğrudan gösterir. Bu deneme için renkli Spring 120 makaraları yeterlidir.
Doğru bir overlok dikişi nasıl görünür?
- Üst lüper ipliği kumaşın üst yüzünde düzgün ilmekler oluşturur.
- Alt lüper ipliği kumaşın alt yüzünde aynı şekilde yatar.
- İki lüper ipliği tam kumaşın kenarında buluşur; ne üstte ne altta kalır.
- İğne iplikleri üst yüzde düz çizgiler halindedir; alt yüzde ilmek oluşturmaz.
- Kumaş dikişten sonra düz durur; büzülmez ve dalgalanmaz.
Sık görülen beş kusur ve ayarı
Üst lüper ipliği alta kayıyor
Kırmızı iplik kumaşın kenarını aşıp alt yüze geçiyorsa üst lüper ipliği fazla gevşek ya da alt lüper ipliği fazla sıkıdır. Önce üst lüper tansiyonunu biraz sıkın; sonuç değişmezse alt lüperi biraz gevşetin.
Alt lüper ipliği üste çıkıyor
Sarı iplik üst yüzde görünüyorsa durum tersidir: alt lüper fazla gevşek ya da üst lüper fazla sıkıdır. Alt lüper tansiyonunu sıkarak başlayın.
Kenarda gevşek ilmekler kalıyor
İki lüper ipliği kenarda buluşuyor ama kenardan taşan gevşek ilmekler oluşturuyorsa iki lüper birlikte gevşektir. İkisini de az az sıkın. Kesim genişliği dikiş genişliğinden dar ayarlanmışsa da ilmekler boşta kalır; bıçak ayarını kontrol edin.
Alt yüzde iğne ipliği ilmek yapıyor
Mavi ya da yeşil iplik alt yüzde küçük halkalar oluşturuyorsa o iğnenin tansiyonu gevşektir. Hangi rengin halka yaptığına bakıp yalnızca o iğnenin düğmesini sıkın.
Dikiş kumaşı büzüyor
Kumaş dikişten sonra kırışıyor ve gerildiğinde dikiş patlıyorsa tansiyonlar genel olarak fazla sıkıdır. Önce iğne tansiyonlarını biraz gevşetin. Büzülme sürüyorsa diferansiyel transport ayarını kontrol edin.
Düğmeyi çevirirken
Her seferinde yalnızca bir düğmeyi ve az miktarda çevirin, sonra birkaç santim dikip sonuca bakın. Aynı anda iki düğmeyi değiştirmek hangi ayarın işe yaradığını anlamayı imkânsız hale getirir. Yaptığınız değişiklikleri not etmek, bir sonraki kumaşta başlangıç noktası olarak işe yarar.
Tekstürize iplik ve kalın kumaş
Lüperlerde tekstürize overlok ipliği kullanıyorsanız bu iplik kabarık olduğu için düz ipliğe göre daha gevşek bir tansiyon ister. Düz iplikten tekstürize ipliğe geçtiğinizde lüper tansiyonlarını biraz gevşeterek başlayın. Kalın örme kumaşlarda ve çok katlı dikişlerde ise iğnenin numarası da sonucu etkiler; kırık ya da körelmiş bir iğne, tansiyon doğru olsa bile ilmek atlatır.
Ayarlar düzelmiyorsa
İplik yolu doğru, tansiyonlar dengeli ve iğne yeni olduğu halde dikiş düzelmiyorsa sorun lüperlerin ya da bıçakların aşınmasında olabilir. Lüperin ucundaki küçük bir çizik ipliği tüylendirir, körelen bıçak kenarı ezer. Bu durumda makinenizi bir teknik servise gösterin; aşınmış bir lüper ya da bıçak değişmeden yalnızca iplik ve tansiyon ayarıyla sonuç düzelmez.
